خسارت هایی که بیمه شخص ثالث پرداخت نمی کند
بیمه شخص ثالث قطعاً یکی از کامل ترین و جامع ترین بیمه نامه های موجود در کشور است و تنها بیمه نامه ای است که به تنهایی دارای یک قانون اختصاصی مصوب مجلس است، اما این بیمه نامه جامع و کامل استثنائاتی هم دارد و در حکم چک سفیدامضا در دستان راننده نیست و در شرایطی که در قانون پیش بینی شده خسارت هایی را پرداخت نمی کند و یا در صورت پرداخت از راننده مقصر حادثه باز پس می گیرد.
در این نوشته شما را با این استثنائات آشنا می کنیم.
خسارت های غیر قابل پرداخت:
خسارت وارده به وسیله نقلیه مسبب حادثه و محمولات آن:
به استناد ماده 17 قانون بیمه شخص ثالث، خسارت هایی که به وسیله نقلیه مقصر حادثه و محموله در حال حمل توسط وسیله نقلیه وارد می شود، در تعهد بیمه شخص ثالث نیست. لازم به ذکر است خسارت وارده به وسیله نقلیه مقصر از محل تعهدات بیمه بدنه جبران خواهد بود و خسارت های وارده به محمولات از محل بیمه باربری.
خسارت مستقیم و یا غیرمستقیم ناشی از تشعشعات اتمی و رادیواکتیو: (ماده 17 قانون بیمه شخص ثالث)
جریمه یا جزای نقدی (ماده 17 قانون بیمه شخص ثالث)
اثبات قصد زیان دیده در ایراد صدمه به خود مانند خودکشی، اسقاط جنین و نظایر آن و نیز اثبات هر نوع خدعه و تبانی نزد مراجع قضایی (ماده 17 قانون بیمه شخص ثالث)
خسارت هایی که شرکت بیمه یا صندوق پرداخت می کنند اما از مقصر حادثه خسارت پرداختی را باز پس می گیرند
اثبات عمد مسبب در ایجاد حادثه نزد مراجع قضایی (ماده 15 قانون بیمه شخص ثالث)
رانندگی در حالت مستی یا استعمال مواد مخدر یا روانگردان مؤثر در وقوع حادثه که به تأیید نیروی انتظامی یا پزشکی قانونی یا دادگاه رسیده باشد (ماده 15 قانون بیمه شخص ثالث)
در صورتی که راننده مسبب، فاقد گواهینامه رانندگی باشد یا گواهینامه او متناسب با نوع وسیله نقلیه نباشد (ماده 15 قانون بیمه شخص ثالث)
در صورتی که راننده مسبب، وسیله نقلیه را سرقت کرده یا از مسروقه بودن آن، آگاه باشد (ماده 15 قانون بیمه شخص ثالث)
در حوادث رانندگی منجر به جرح یا فوت که به استناد گزارش کارشناس تصادفات راهنمایی و رانندگی یا پلیس راه، علت اصلی وقوع تصادف یکی از تخلفات رانندگی حادثه ساز باشد، بیمه گر مکلف است خسارت زیان دیده را بدون هیچ شرط و اخذ تضمین پرداخت کند و پس از آن می تواند به شرح زیر برای بازیافت به مسبب حادثه مراجعه کند. (توضیح بیشتر)
الف ـ در اولین حادثه ناشی از تخلف حادثه ساز راننده مسبب در طول مدت بیمه نامه: معادل دو و نیم درصد (2/5%) از خسارت های بدنی و مالی پرداخت شده
ب ـ در دومین حادثه ناشی از تخلف حادثه ساز راننده مسبب در طول مدت بیمه نامه: معادل پنج درصد (۵%) از خسارت های بدنی و مالی پرداخت شده
پ ـ در سومین حادثه ناشی از تخلف حادثه ساز و حوادث بعد از آن در طول مدت بیمه نامه: معادل ده درصد (۱۰%) از خسارت های بدنی و مالی پرداخت شده
در صورت عدم رعایت ظرفیت مجاز وسیله نقلیه:
به استناد ماده ۱۲ قانون بیمه شخص ثالث، چنانچه تعداد سرنشینان خودروی مسبب حادثه بیش از ظرفیت مجاز آن باشد، تعهد بیمه گر در قبال خسارت های بدنی سرنشینان تا سقف قانونی تعیین شده محدود خواهد بود.
برای مثال، اگر ظرفیت مجاز یک خودروی سواری ۵ نفر با احتساب راننده باشد، اما ۶ نفر (یک راننده و پنج سرنشین) در آن حضور داشته باشند و بر اثر تصادف همگی فوت کنند، تعهد بیمه شخص ثالث در قبال پنج سرنشین بر مبنای ظرفیت مجاز چهار سرنشین، بدون احتساب راننده مسبب حادثه، محاسبه می شود.
در این شرایط، اگر مجموع خسارت های بدنی پنج سرنشین از سقف تعهد بیمه گر بیشتر باشد، مبلغ تعهد بیمه گر به نسبت خسارت هر یک از زیان دیدگان میان آنان تقسیم می شود و مابه التفاوت خسارت توسط صندوق تأمین خسارت های بدنی پرداخت خواهد شد. صندوق نیز مطابق مقررات قانونی حق بازیافت مبالغ پرداخت شده از مسبب حادثه را دارد.
خسارت فوت راننده مسبب حادثه نیز به صورت مستقل از محل پوشش بیمه حوادث راننده بررسی و پرداخت می شود.
لازم به ذکر است مطابق ماده ۱۲ قانون، تعداد جنین و اطفال زیر دو سال داخل وسیله نقلیه به ظرفیت مجاز خودرو اضافه می شود.
تغییر کاربری خودرو:
از آنجایی که احتمال وقوع حادثه برای یک خودرو با کاربری مسافرکش شهری یا بین شهری بیشتر از یک خودرو با کاربری شخصی است، در نتیجه حق بیمه خودرو با کاربری مسافرکش هم از حق بیمه خودرو با کاربری شخصی بیشتر است و خریدار بیمه مکلف است با ارائه اطلاعات صحیح به شرکت بیمه امکان محاسبه و ارزیابی دقیق ریسک و دریافت حق بیمه متناسب را فراهم نماید. حال چنانچه این اتفاق رخ ندهد یعنی خودرویی که مسافربر است به عنوان خودرو شخصی بیمه شود، در زمان وقوع خسارت شرکت بیمه با اعمال قاعده نسبی پس از پرداخت خسارت درصدی از خسارت وارده را از راننده مقصر حادثه باز پس خواهد گرفت. (اطلاعات بیشتر)
خسارت های بدنی وارد به اشخاصی که در قسمت هایی از وسیله نقلیه مستقر شده باشند که برای استقرار انسان تعبیه نشده است:
به عنوان مثال حمل مسافر در قسمت بار وانت چنانچه باعث حادثه و فوت مسافر شود که در پشت وانت سوار شده است، شرکت بیمه خسارت را پرداخت نمی کند و این قبیل خسارت ها را صندوق تأمین خسارت های بدنی پرداخت و کل خسارت را از راننده مقصر حادثه باز پس خواهد گرفت.
بخشی از خسارت های مالی وارد به خودروهای غیرمتعارف یا گران قیمت:
به استناد ماده 8 قانون بیمه شخص ثالث، خسارت مالی ناشی از حوادث رانندگی صرفاً تا میزان خسارت متناظر وارد به گران ترین خودرو متعارف از طریق بیمه نامه شخص ثالث و یا مقصر حادثه قابل جبران خواهد بود و منظور از خودرو متعارف خودرویی است که قیمت آن کمتر از پنجاه درصد سقف تعهدات بدنی که در ابتدای هر سال مشخص می شود باشد. (توضیح بیشتر)
جواد قبادی - کارشناس بیمه