بیمه سرا نمایندگی بیمه ایران
021-44001971
بیمه سرا نمایندگی بیمه ایران

بیمه اتکایی چیست ؟

Rating Star BlankRating Star BlankRating Star BlankRating Star BlankRating Star Blank
 

Reinsurance

بیمه اتکایی چیست ؟

شاید شما هم گاهی با خود اندیشیده باشید که چطور شرکت های بیمه با وجود پذیرش این همه ریسک ورشکست نمی شوند ، اگر در یک شهر بزرگ زلزله یا سیلی عظیم رخ دهد شرکت های بیمه چگونه تمام خسارت ها را پرداخت میکنند ،مگر سرمایه شرکت های بیمه چقدر است ؟ رمز موفقيت و ماندگاری شرکت های بيمه علاوه بر استفاده بهينه از علم آمار

و احتمالات پديده ای است به نام بيمه اتکايی . بيمه اتکايی عملی است که به موجب آن شرکت بيمه ، شرکت ديگريیرا به نام بيمه گر اتکايی در نتايج مالی تعهدات بيمه خود به روش هاي مختلف مشارکت ميدهد.

با بيمه اتکايی خطر بين چندين شرکت بيمه در داخل و خارج از کشور تقسيم ميگردد ، بنابراين در صورت بروز خسارتی بزرگ وضعيت مالی شرکت بيمه با مخاطره روبرو نخواهد گرديد. به عبارت ديگر بيمه اتکايی يعنی تقسيم و توزيع جهانی خطر. لازم به ذکر است که هيچ رابطه حقوقی بين خريداران بيمه با بيمه گر اتکايی وجود ندارد به عبارت ديگر در صورت وقوع خسارت بيمه گذاران با مراجعه به شرکت بيمه خسارت خود را به طور کامل دريافت ميکنند و پس از تسويه خسارت شرکت بيمه بر اساس قراردادي که با شرکت بيمه اتکايي داخلي و يا خارجي دارد سهم مشخصي از خسارت پرداخت شده را از آن شرکت دريافت خواهد کرد و بيمه گذاران حق مراجعه مستقيم به بيمه گر اتکايي را ندارند. (البته در برخي بازارهاي بيمه به ويژه آمريکا با استفاده از کلوز خاصي به نام cut through بيمه گذار اين حق را بدست مي آورد که چنانچه بيمه گر صادر کننده بيمه نامه دچار مشکلات مالي يا اعسار گردد و از پرداخت خسارت عاجز گردد ميتواند مستقيما براي دريافت خسارت به بيمه گر اتکايي مراجعه کند )

انواع مختلف قرارداد هاي بيمه اتکايی :

1- بيمه اتکایی اختياری (Facultative Reinsurance):  بيمه اتکايي اختياري نوعی از عمليات اتکايی است که در آن عمليات بيمه اتکايی مورد به مورد و براي هر ريسک به طور جداگانه انجام ميشود

2- بيمه اتکایی قراردادی ( Treaty Reinsurance): بيمه اتکايي قراردادي نوعی از عمليات بيمه اتکايی است که بر اساس قرارداد براي مدت محدود و يا نامحدود بين بيمه گر واگذارنده و بيمه گر اتکايي انجام ميشود

3- بيمه اتکایی اختياری اجباري ( Facultative / Obligatory): بيمه اتکايي اختياري اجباري که به آن بيمه اتکايي باز ( open cover ) گفته ميشود بدين صورت است که بيمه گر واگذارنده در واگذاري رسيک هاي خود در محدوده قرارداد اختيار داشته ليکن در صورت واگذاري بيمه گر اتکايي ملزم به پذيرش آن مي باشد به عبارت ديگر اين قرارداد باز بوده و هر زمان که بيمه گر واگذارنده نياز به پوشش اتکايي داشته باشد از آن استفاده نموده با اين آسودگي خيال که بيمه گر اتکايي مجبور به قبول آن خواهد بود

4- بيمه اتکایی به روش صندوق ( Reinsurance Pool ) : در اين روش تعدادي از شرکت هاي بيمه در يک کشور و يا در يک منطقه صندوقي را تشکيل ميدهند و تمام يا بخشي از پرتفوي خود را بصورت قرارداد مشارکت و يا مازاد سرمايه به اين صندوق واگذار مينمايند اين صندوق مجموعه قبولي خود از شرکت هاي بيمه عضور را مجددا با توجه به دو فاکتور ميزان واگذاري هر يک از اعضا و سودآوري پرتفوي واگذار شده بين آنها تقسيم ميکند . در چنين شرايطي با تقسيم و توزيع خطرات بيمه شده بين شرکت هاي عضو صندوق ميزان آسيب پذيري اين شرکت ها کاهش مييابد .صندوق بيمه اکو (eco ) از جمله نمونه هاي صندوق هاي اتکايي است. 

 

اشکال مختلف بيمه هاي اتکايي از نظر فنی :

1- بيمه اتکايی نسبی ( Proportional Treaty ) بيمه اتکايي نسبي نوعي از قراردادهاي اتکايي است که در آن بيمه گر اتکايي به همان نسبتي که حق بيمه دريافت ميکند در پرداخت خسارت با بيمه گر واگذارنده مشارکت ميکند .

انواع قراردادهاي بيمه اتکايي نسبي عبارتند از :

الف : قراردادهای اتکايی نسبی مشارکت ( Quota Share Treaty) ساده ترين نوع از قرارداد هاي اتکايي است که بيمه گر واگذارنده درصد ثابتی از پرتفوی بيمه اي خود را در يک رشته به بيمه گر اتکايي واگذار ميکند و بيمه گر اتکايي نيز متعهد ميشود که معادل همان درصد خسارت هاي وارده به اورا جبران نمايد .

ب : قراردادهای اتکايی نسبی مازاد سرمايه ( Surplus Treaty) به موجب اين قرارداد بيمه گر واگذارنده بخشي از سرمايه هر بيمه نامه يا ريسک را که در حد توان مالي خود باشد نگهداري و مازاد آنرا به بيمه گر اتکايي واگذار مي نمايد .

2- بيمه اتکايی غير نسبی ( Non Proportional Treaty ) در اين نوع قرارداد بر خلاف بيمه اتکايي نسبي رابطه اي بين دريافت حق بيمه و تعهد بيمه گر اتکايي وجود ندارد بعبارت ديگر نسبتي بين حق بيمه پرداختي و خسارت دريافتي نيست به همين دليل به آن بيمه اتکايي غير نسبي مي گويند . در اين نوع قرارداد بيمه گر اتکايي با دريافت درصد مشخصي از پرتفوي بيمه گر واگذارنده تعهد مي نمايد در صورتيکه خسارت وارد به او از مبلغ معيني که در قرارداد توافق شده است تجاوز نمود مازاد آن را پرداخت نمايد . نظر به اينکه مبناي عمل در اين نوع قرارداد خسارت بيمه نامه ها مي باشد به آن بيمه اتکايي خسارتي نيز گفته ميشود.

انواع قرارداد اتکايی غير نسبي عبارتند از :

الف : قرارداد اتکايی مازاد خسارت ( Excess of loss Treaty ) در اين قرارداد بيمه گر واگذارنده مبلغ مشخصي از هر خسارت را نگهداري و مازاد آن را تا حد معيني به بيمه گر اتکايي واگذار مينمايد در اين روش بيمه گر واگذارنده نسبت به مازاد مبلغي از خسارت در هر ريسک که خود توان جبران آن را ندارد مورد حمايت قرار ميگيرد . در قرارداد مازاد خسارت بيمه گر اتکايي با دريافت درصد معيني از حق بيمه پرتفوي مورد نظر تعهد مينمايد در صورتيکه خسارت براي هر ريسک و يا در هر حادثه (حسب نوع قرارداد ) از مبلغ مشخصي تجاوز نمود مازاد آن را پرداخت نمايد که البته اين مازاد نيز داراي سقف معيني است .

ب : قرارداد اتکايی مازاد زيان در مدت معين ( Stop Loss ) در شرايطي که بيمه گر واگذارنده نگران نتايج وخيم عمليات بيمه اي خود در طول يک زمان معين باشد اين پوشش بيمه گر واگذارنده را مورد حمايت قرار ميدهد . به موجب اين قرارداد در صورتيکه مجموع خسارت در طول يک زمان مشخص از درصد معيني از مجموع حق بيمه ها در همان مدت تجاوز نمايد مازاد آن را تا درصد معين بيمه گر اتکايي مي پردازد .

به طور مثال بيمه گر اتکايي تعهد می نمايد در صورتيکه مجموع خسارت هاي بيمه گر واگذارنده در طول مدت معين از 90% کل حق بيمه هاي دريافتي در همان مدت تجاوز نمود مازاد آن را تا 150% بپردازد با توجه به اين مثال در صورتيکه مجموع خسارت بيمه گر واگذارنده در مدت قرارداد 120% کل حق بيمه شده باشد تعهد بيمه گر واگذارنده 90 % و بيمه گر اتکايي 30 % خواهد بود

نتیجه 

هر شرکت بيمه با توجه به ميزان سرمايه ، قدمت فعاليت ، نوع پرتفوي بيمه اي ، منطقه جغرافيايي فعاليت ، دانش فني مديران ،استراتژي هاي بازاريابي ميتواند بر اساس منافع خود با انتخاب انواع قراردادهاي بيمه اتکايي علاوه بر اينکه از عمليات بيمه گري منتفع مي گردد در حاشيه امنيت نيز قرار بگيرد . در قالب چنين قراردادهايي شرکت هاي بيمه اين قابليت و توانايي را پيدا ميکنند تا سرمايه هاي کلان جامعه را تحت پوشش انواع خطرات قرار دهند و با ايجاد اطمينان و آرامش براي سرمايه گذاران موجبات سرمايه گذاري و توسعه پايدار کشور را فراهم نمايند . جبران خسارت هاي ناشي از زلزله هاي بزرگ و يا سيل هاي ويرانگر از طريق شرکت هاي بيمه و با استفاده از ظرفيت بيمه هاي اتکايي به سادگي امکان پذير است صنعت بيمه کشور با قدمتي نزديک به يک قرن و بهره مندي از انبوهي از متخصصان مسلط به علوم آمار ، احتمالات ، رياضي ، حقوق ، حسابداري ، کامپيوتر ،مديريت و ...تکيه گاهي مطمئن براي سرمايه هاي جامعه بوده ،هست و خواهد بود .

جواد قبادی